Nowe zasady "Czystego Powietrza". Jak zaplanować termomodernizację, by nie stracić dotacji?

Przeczytaj także: Program "Czyste Powietrze" po zmianach. Sprawdź, jak dostać dofinansowanie

Co zmieniło się w programie „Czyste Powietrze”?

Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie wyjątków od zasady, zgodnie z którą wnioskodawca powinien posiadać nieruchomość przez co najmniej trzy lata. W określonych przypadkach o wsparcie mogą ubiegać się właściciele lub współwłaściciele posiadający dom od minimum roku. Dotyczy to między innymi osób, które nabyły co najmniej połowę udziałów od rodziców lub dziadków w drodze zakupu, darowizny albo umowy dożywocia.

Program został również otwarty na osoby, które uzyskały własność nieruchomości przez zasiedzenie.

O 10 proc. wzrosły maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych, a także na wymianę okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych. Nie oznacza to jednak zwiększenia całkowitego limitu wsparcia – w przypadku termomodernizacji maksymalna kwota dofinansowania nadal wynosi do 83 tys. zł.

Ze 120 do 180 dni wydłużono również czas realizacji prac finansowanych w formie zaliczki. Z tej możliwości mogą skorzystać także osoby, które zawarły umowy w ramach naboru rozpoczętego 31 marca 2025 r., pod warunkiem odpowiedniego aneksowania dokumentów.

Zmiany obejmują także część formalności związanych z rozliczeniem inwestycji. Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła lub dostosowanie przewodów kominowych mogą być obecnie wystawiane nie tylko przez mistrzów kominiarskich, lecz także przez osoby posiadające właściwe uprawnienia budowlane.

Najpierw plan, później zakupy

Termomodernizacja nie powinna być zbiorem niezależnych decyzji dotyczących poszczególnych materiałów i urządzeń. Ocieplenie ścian, wymiana okien i drzwi, modernizacja ogrzewania, rekuperacja czy fotowoltaika wzajemnie na siebie wpływają. Niewłaściwa kolejność prac może prowadzić do dodatkowych wydatków, powtarzania części robót albo wyboru instalacji niedostosowanej do późniejszego zapotrzebowania domu na energię.

Punktem wyjścia powinna być ocena stanu budynku, obejmująca między innymi izolację przegród, szczelność stolarki, parametry systemu ogrzewania oraz rzeczywiste zużycie energii. Pozwala ona określić, gdzie występują największe straty ciepła, które działania powinny zostać wykonane w pierwszej kolejności i czy remont lepiej przeprowadzić jednorazowo, czy podzielić na etapy.

Jednym z najczęstszych błędów jest rozpoczynanie termomodernizacji od zakupu pojedynczego urządzenia bez sprawdzenia parametrów całego budynku. Do tego służy audyt energetyczny, niezbędny krok do bezpiecznego wejścia w termomodernizację.

Na początek warto wykonać uproszczony audyt szacunkowy i bez ponoszenia kosztów zorientować się w swojej sytuacji. Najpierw ustalamy stan wyjściowy naszej nieruchomości, następnie zakres inwestycji odpowiadający naszym potrzebom i możliwemu finansowaniu, po to by zaplanować kolejność prac i dopiero wtedy przejść do wyboru konkretnych rozwiązań dopasowanych do celu oszczędnościowego, który chcemy osiągnąć – mówi Jacek Hutyra, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju i ESG w Leroy Merlin Polska.

Cztery kroki przed rozpoczęciem termomodernizacji

1. Przygotowania do inwestycji warto rozpocząć od sprawdzenia warunków programu: statusu własności nieruchomości, dochodów gospodarstwa domowego oraz zakresu prac objętych wsparciem. Po lipcowych zmianach osoby, które wcześniej nie spełniały wymogu trzyletniego okresu własności, powinny ponownie zweryfikować swoje uprawnienia.
2. Kolejnym krokiem jest ocena stanu energetycznego domu i zidentyfikowanie miejsc odpowiadających za największe straty energii. Na tej podstawie można ustalić priorytety – na przykład docieplenie przegród, wymianę nieszczelnych okien i drzwi albo modernizację systemu ogrzewania.
3. Następnie należy zaplanować kolejność prac. W wielu przypadkach najpierw warto ograniczyć zapotrzebowanie budynku na energię, a dopiero później dobrać źródło ciepła do jego nowych parametrów. Ostateczny harmonogram powinien jednak zawsze wynikać z indywidualnej oceny nieruchomości.
4. Ostatnim elementem jest przygotowanie pełnego budżetu. Oprócz cen urządzeń i materiałów należy uwzględnić koszty montażu, dokumentacji, ewentualnych prac dodatkowych oraz wydatki niekwalifikujące się do dotacji. Plan finansowy powinien również uwzględniać terminy wypłat środków i wysokość potrzebnego wkładu własnego.

Dobrze zaplanowana termomodernizacja pozwala nie tylko skuteczniej wykorzystać dostępne dofinansowanie, ale także ograniczyć ryzyko kosztownych błędów i zwiększyć przyszłe oszczędności wynikające z niższego zużycia energii.